.: به نام آرام بخش دل ها :.
در این وبگاه مطالب مختلفی در ارتباط با رشته مدیریت قرار گرفته است. همچنین سعی شده است مقالات فارسی و لاتین، کتاب های مدیریتی، حکایات زیبا (بعنوان Case Study) و تجارب در زمینه تحصیلات تکمیلی و به طور کل در مورد موضوعات مختلف و گرایش های مدیریت مطالب مفیدی قرار گیرد.
از آنجايي که استقبال در آزمون کارشناسي ارشد مديریت زياد است سعي شده است از منابع، تست ها و بهترين تجارب خود و اساتيد جهت کمک به داوطلبان استفاده شود.
دوستان دانشکده مديريت تهران مرکز مي توانند از کانال اين وبگاه دیدگاه های خود را به به یکدیگر و حتي اساتيد محترم برسانند. جهت بهره گيری بهتر از اين وبگاه از موضوعات زير استفاده کرده و به علت وجود تعدد موضوعات از جستجو در سايت استفاده کنيد. منتظر راهنمایی ها و نظرات سازنده شما هستیم.
با تشکر از حضور شما
در این وبگاه مطالب مختلفی در ارتباط با رشته مدیریت قرار گرفته است. همچنین سعی شده است مقالات فارسی و لاتین، کتاب های مدیریتی، حکایات زیبا (بعنوان Case Study) و تجارب در زمینه تحصیلات تکمیلی و به طور کل در مورد موضوعات مختلف و گرایش های مدیریت مطالب مفیدی قرار گیرد.
از آنجايي که استقبال در آزمون کارشناسي ارشد مديریت زياد است سعي شده است از منابع، تست ها و بهترين تجارب خود و اساتيد جهت کمک به داوطلبان استفاده شود.
دوستان دانشکده مديريت تهران مرکز مي توانند از کانال اين وبگاه دیدگاه های خود را به به یکدیگر و حتي اساتيد محترم برسانند. جهت بهره گيری بهتر از اين وبگاه از موضوعات زير استفاده کرده و به علت وجود تعدد موضوعات از جستجو در سايت استفاده کنيد. منتظر راهنمایی ها و نظرات سازنده شما هستیم.
با تشکر از حضور شما
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
بازدید : مرتبه
تاريخ : یکشنبه 15 فروردین1389
روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت ، سیستم طرح ریزی هزینه ها با تاکید بر فرایند مستمر بهسازی است . در این روش ، شناسایی فعالیت های ارزشمند از یک سو و شناسایی فعالیت های بی ارزش از سوی دیگر ، تشویق می شود . و برای حذف فعالیت های بی ارزش کوشش بعمل می آید . به بیان دیگر روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت را میتوان برای شناسایی و حذف فعالیت هایی به کار برد که هزینه محصول را بالا می برند بدون آنکه ارزش افزوده ای برای محصول ایجاد کنند . هزینه اضافه شده و بدون ارزش ، هزینه آن گروه از فعالیت هایی است که می توان آنرا حذف کرد بدون اینکه کاهشی در کیفیت محصول و عملکرد یا ارزش آن رخ دهد . بدین ترتیب ، بکار گیری روش هزینه یابی بر مبتنی فعالیت میتواند به کاهش هزینه ها از طریق حذف فعالیت های اضافی و غیر سودمند و یافتن راههای جدید و اقتصادی برای انجام فعالیت های با ارزش و اثر بخش بیانجامد . کاهش در هزینه ها نیازمند تشریک مساعـی مدیران ، کارکنان تولید و فروش ، حسابداران ، مهندسان و سایر دست اندر کاران مربوط ، به منظور بررسی کامل و شناخت فعالیت هایی است که یک محصول مصرف می کند .
سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت ، از لحاظ مفهومی ردیابی هزینه های مستقیم ، نظیر مواد مستقیم و دستمزد مستقیم را بهبود نمی بخشد ، بلکه دقت در تخصیص هزینه های غیر مستقیم ، یعنی هزینه های سربار را که مستقیماً قابل ردیــابی با محصول نیست اما قـــابل ردیابی با فعالیت ها است ، را افــزایش می دهد . بدین ترتیب ، روش هزینه یابی مبتنی بر فعالیت باعث شده است که حسابداران صنعتی بسیاری از هزینه ها را که تاکنون غیر قابل ردیابی می دانستند ، اکنون قابل ردیابی با فعالیتها بدانند .
برخلاف هزینه مواد مستقیم و دستمزد مستقیم ، که می توان آنها را مستقیما ً با یک محصول ردیابی کرد ، هزینه های سربار یا هزینه های غیر مستقیم ، قابل ردیابی با یک محصول نیستند و باید به محصولها تخصیص داده شوند . از طرفی ، تخصیص هزینه به هر شکل و ترتیب که انجام گیرد ، تا حدودی اختیاری است . اما واقعیت اینست که در پاره ای اوقات ، درجه اختیاری بودن تخصیص هزینه ها چنان زیاد است که اتکا به نتایج به دست آمده ممکن است باعث گمراهی و تصمیمگیری نابجا شود . بکارگیری روش هزینه یابی مبتنی بر فعالیت ، دقت در تخصیص هزینه ها و قابلیت اتکای نتایج به دست آمده را به منظور قضاوت و تصمیمگیری ، افزایش می دهد .
نحوه عمل سیستم سنتی هزینه یابی بر مبنای حجم
در سیستم سنتی هزینه یابی بر مبنای حجم ، بهای تمام شده هر محصول عبارت است از مجموع هزینه های مواد مستقیم ، کار مستقیم و سربار ساخت تخصیص یافته . هزینه سربار ساخت نیز با استفاده از نرخ سربار از پیش تعیین شده و مبنایی نظیر ساعت های کار مستقیم محاسبه و تخصیص می یابد . برای محاسبه نرخ سربار ، جمع سربار ساخت بودجه شده بر جمع ساعت های کار مستقیم بودجه شده ( یا هر مبنای دیگر نظیر ساعت های کار ماشین ) تقسیم می شود .
در آن دسته از واحد های انتفاعی که قیمت محصولات خود را بر اساس افزودن درصدی به جمع بهای تمام شده تعیین می کنند ، پیروی از سیستم سنتی هزینه یابی می تواند موجب بروز مشکلاتی از لحاظ توان جلب مشتریان و رقابت در بازارهای عمده بشود . زیرا بهای تمام شده ای که در این سیستم محاسبه می شود لزوماً معرف هزینه منابعی که در فعالیت های مربوط به تولید محصول مورد نظر مصرف شده نمی باشد .
نحوه عمل سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت
روشهای بکار گرفته شده در این سیستم ، دو مرحله ای است که منتج به تخصیص هزینه سربار به محصولات یا خدمات تولیدی می شود . در مرحله اول ، فعالیت های عمده شناسایی و به تناسب منابعی که در هر فعالیت مصرف می شود ، هزینه سربار ساخت به آن فعالیت ها تخصیص می یابد . سربار ساخت تخصیص یافته به هر فعالیت با عنوان ( هزینه انباشته فعالیت ) شناسایی می شود .
پس از تخصیص سربـار ساخت به هزینه انباشته فعــالیت ها در مرحلـه اول ، ( محـرک های هزینــه ) مناسب و مربوط به هر یک از فعالیت ها تشخیص داده می شوند . سپس ، در مرحله دوم ، هزینه سربار ساخت مربوط به هر یک از فعالیت ها به نسبت مقدار مصرف محرک های هزینه در هر یک از خطوط تولید به این خطــوط تخصیص داده می شود .
لازم به یادآوری است که در سیستم ABC ، هزینه مواد مستقیم و کار مستقیم تخصیص یافته به هر یک از محصولات عیناً مشابه سیستم سنتی تخصیص بر مبنای حجم است اما تفاوت کلی در تخصیص سربار ساخت به هر یک از محصولات است که سیستم ABC را از سیستم سنتی متمایز می سازد .
سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت یکی از سیستم های نوین هزینه یابی محصول است و این سیستم جانشین هزینه یابی سفارش کار یا روش مرحله ای نیست ، بلکه می تواند همراه با آنها به کار گرفته شود تا اطلاعات دقیقتری را در خصوص هزینه ها و در نهایت تصمیمگیری های اقتصادی مدیریت فراهم سازد .
یکی از ویژگی های ABC که آنرا از سیستم های سنتی متمایز می سازد ، اینست که به پدیده های نوین تولید و اثرات تکنولوژی حاکم بر صنایع امروز توجه می کند و در حد امکان این اثرات را به طور کمی جذب محصولات یا خدمات می کند . پیدایش فرایند خودکار ، ماشینهای الکترونیکی ، آدمواره ها و بطور کلی تکنولوژی پیشرفته تولید ، ساختار هزینه های محصول را به شدت تغییر داده است .
هنگامی که سازمانی از تکنولوژی پیشرفته بیشتر استفاده می کند ، هزینه های تکنولوژی آن افزایش قابل ملاحظه ای می یابد ، اما در عوض هزینه های کار مستقیم به شدت کاهش پیدا می کند ، و چنانچه از تفکر جدید مدیریت موجودی کالا نظیر سیستم « به موقع » هم استفاده بعمل آید ، هزینه های نگهداری موجودی کالا هم به شدت کم می شود و حتی هزینه های مصرف مواد اولیه مستقیم هم پایین می رود . نتیجه این وضعیت آن شده است که در حال حاضر اهمیت سربار در واحد های صنعتی فزونی یافته است و درصد سهم سربار از کل هزینه های تولید نیز افزایش چشمگیری را در مقابل سهم کارگر مستقیم نشان میدهد . ( شکل شماره 2)
سیستم ABC فلسفه نوین مدیران را نیز بطور کمی در هزینه یابی محصول منظور می کند . فلسفه نوین مدیران ، جلب رضایت مشتریان و رقابت با سایر شرکتها در سطح بین المللی است . به منظور دسترسی به این موارد حداقل به دو عامل بایستی توجه داشت : 1) افزایش کیفیت محصول 2) تولیدات انعطاف پذیر به نحوی که منطبق با سلیقه های گوناگون و متنوع مشتریان باشد . بنابراین سیستم ABC ، علاوه بر هزینه های مواد اولیه مستقیم ، کار مستقیم و سربار کارخانه ، هزینه های گوناگون مربوط به تکنولوژی ، کنترل کیفیت محصول و هزینه های مربوط به تولیدات انعطاف پذیر را نیز در بر می گیرد . و در جریانهای تولیدی پیچیده و غیر معمول هم کاربرد دارد .
جدول شماره 1 تفاوت های عمده روش ABC را با سایر روشهای هزینه یابی سنتی ( بعنوان مثال هزینه یابی سفارش کار یا مرحله ای با استفاده از نرخ سربار یکپارچه ، یا نرخ سربار از قبل تعیین شده بر اساس هزینه کار مستقیم یا ساعات کار ماشین ) نشان میدهد
کوتاه سخن اینکه ، سیستم های سنتی هزینه یابی به این دلیل که نمی توانند هزینه های سربار فعالیت های نامرتبط با حجم را ردیابی کنند و این موضوع مانع از کوششهای لازم برای کاهش هزینه ها شده است ، مورد تردید واقع شده است . از طرف دیگر حذف تخصیصهای تحریف شده هزینه ها با استفاده از سیستم هزینه یابی مبتنی بر فعالیت ، کیفیت اطلاعات را بهبود می بخشد و مدیریت را در انجام ارزیابی های بهتر از سودآوری کمک میکند . بنابر این شرکتهایی که هزینه سربار بالا دارند ، محصولات متنوع با ویژگی های گوناگون تولید می کنند و تولید محصولات آنها پیچیدگی های خاص دارد ، به احتمال زیاد از بکارگیری سیستم هزینه یابی مبتنی بر فعالیت بیش از سایرین بهره مند می شوند .
سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت ، از لحاظ مفهومی ردیابی هزینه های مستقیم ، نظیر مواد مستقیم و دستمزد مستقیم را بهبود نمی بخشد ، بلکه دقت در تخصیص هزینه های غیر مستقیم ، یعنی هزینه های سربار را که مستقیماً قابل ردیــابی با محصول نیست اما قـــابل ردیابی با فعالیت ها است ، را افــزایش می دهد . بدین ترتیب ، روش هزینه یابی مبتنی بر فعالیت باعث شده است که حسابداران صنعتی بسیاری از هزینه ها را که تاکنون غیر قابل ردیابی می دانستند ، اکنون قابل ردیابی با فعالیتها بدانند .
برخلاف هزینه مواد مستقیم و دستمزد مستقیم ، که می توان آنها را مستقیما ً با یک محصول ردیابی کرد ، هزینه های سربار یا هزینه های غیر مستقیم ، قابل ردیابی با یک محصول نیستند و باید به محصولها تخصیص داده شوند . از طرفی ، تخصیص هزینه به هر شکل و ترتیب که انجام گیرد ، تا حدودی اختیاری است . اما واقعیت اینست که در پاره ای اوقات ، درجه اختیاری بودن تخصیص هزینه ها چنان زیاد است که اتکا به نتایج به دست آمده ممکن است باعث گمراهی و تصمیمگیری نابجا شود . بکارگیری روش هزینه یابی مبتنی بر فعالیت ، دقت در تخصیص هزینه ها و قابلیت اتکای نتایج به دست آمده را به منظور قضاوت و تصمیمگیری ، افزایش می دهد .
نحوه عمل سیستم سنتی هزینه یابی بر مبنای حجم
در سیستم سنتی هزینه یابی بر مبنای حجم ، بهای تمام شده هر محصول عبارت است از مجموع هزینه های مواد مستقیم ، کار مستقیم و سربار ساخت تخصیص یافته . هزینه سربار ساخت نیز با استفاده از نرخ سربار از پیش تعیین شده و مبنایی نظیر ساعت های کار مستقیم محاسبه و تخصیص می یابد . برای محاسبه نرخ سربار ، جمع سربار ساخت بودجه شده بر جمع ساعت های کار مستقیم بودجه شده ( یا هر مبنای دیگر نظیر ساعت های کار ماشین ) تقسیم می شود .
در آن دسته از واحد های انتفاعی که قیمت محصولات خود را بر اساس افزودن درصدی به جمع بهای تمام شده تعیین می کنند ، پیروی از سیستم سنتی هزینه یابی می تواند موجب بروز مشکلاتی از لحاظ توان جلب مشتریان و رقابت در بازارهای عمده بشود . زیرا بهای تمام شده ای که در این سیستم محاسبه می شود لزوماً معرف هزینه منابعی که در فعالیت های مربوط به تولید محصول مورد نظر مصرف شده نمی باشد .
نحوه عمل سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت
روشهای بکار گرفته شده در این سیستم ، دو مرحله ای است که منتج به تخصیص هزینه سربار به محصولات یا خدمات تولیدی می شود . در مرحله اول ، فعالیت های عمده شناسایی و به تناسب منابعی که در هر فعالیت مصرف می شود ، هزینه سربار ساخت به آن فعالیت ها تخصیص می یابد . سربار ساخت تخصیص یافته به هر فعالیت با عنوان ( هزینه انباشته فعالیت ) شناسایی می شود .
پس از تخصیص سربـار ساخت به هزینه انباشته فعــالیت ها در مرحلـه اول ، ( محـرک های هزینــه ) مناسب و مربوط به هر یک از فعالیت ها تشخیص داده می شوند . سپس ، در مرحله دوم ، هزینه سربار ساخت مربوط به هر یک از فعالیت ها به نسبت مقدار مصرف محرک های هزینه در هر یک از خطوط تولید به این خطــوط تخصیص داده می شود .
لازم به یادآوری است که در سیستم ABC ، هزینه مواد مستقیم و کار مستقیم تخصیص یافته به هر یک از محصولات عیناً مشابه سیستم سنتی تخصیص بر مبنای حجم است اما تفاوت کلی در تخصیص سربار ساخت به هر یک از محصولات است که سیستم ABC را از سیستم سنتی متمایز می سازد .
سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت یکی از سیستم های نوین هزینه یابی محصول است و این سیستم جانشین هزینه یابی سفارش کار یا روش مرحله ای نیست ، بلکه می تواند همراه با آنها به کار گرفته شود تا اطلاعات دقیقتری را در خصوص هزینه ها و در نهایت تصمیمگیری های اقتصادی مدیریت فراهم سازد .
یکی از ویژگی های ABC که آنرا از سیستم های سنتی متمایز می سازد ، اینست که به پدیده های نوین تولید و اثرات تکنولوژی حاکم بر صنایع امروز توجه می کند و در حد امکان این اثرات را به طور کمی جذب محصولات یا خدمات می کند . پیدایش فرایند خودکار ، ماشینهای الکترونیکی ، آدمواره ها و بطور کلی تکنولوژی پیشرفته تولید ، ساختار هزینه های محصول را به شدت تغییر داده است .
هنگامی که سازمانی از تکنولوژی پیشرفته بیشتر استفاده می کند ، هزینه های تکنولوژی آن افزایش قابل ملاحظه ای می یابد ، اما در عوض هزینه های کار مستقیم به شدت کاهش پیدا می کند ، و چنانچه از تفکر جدید مدیریت موجودی کالا نظیر سیستم « به موقع » هم استفاده بعمل آید ، هزینه های نگهداری موجودی کالا هم به شدت کم می شود و حتی هزینه های مصرف مواد اولیه مستقیم هم پایین می رود . نتیجه این وضعیت آن شده است که در حال حاضر اهمیت سربار در واحد های صنعتی فزونی یافته است و درصد سهم سربار از کل هزینه های تولید نیز افزایش چشمگیری را در مقابل سهم کارگر مستقیم نشان میدهد . ( شکل شماره 2)
سیستم ABC فلسفه نوین مدیران را نیز بطور کمی در هزینه یابی محصول منظور می کند . فلسفه نوین مدیران ، جلب رضایت مشتریان و رقابت با سایر شرکتها در سطح بین المللی است . به منظور دسترسی به این موارد حداقل به دو عامل بایستی توجه داشت : 1) افزایش کیفیت محصول 2) تولیدات انعطاف پذیر به نحوی که منطبق با سلیقه های گوناگون و متنوع مشتریان باشد . بنابراین سیستم ABC ، علاوه بر هزینه های مواد اولیه مستقیم ، کار مستقیم و سربار کارخانه ، هزینه های گوناگون مربوط به تکنولوژی ، کنترل کیفیت محصول و هزینه های مربوط به تولیدات انعطاف پذیر را نیز در بر می گیرد . و در جریانهای تولیدی پیچیده و غیر معمول هم کاربرد دارد .
جدول شماره 1 تفاوت های عمده روش ABC را با سایر روشهای هزینه یابی سنتی ( بعنوان مثال هزینه یابی سفارش کار یا مرحله ای با استفاده از نرخ سربار یکپارچه ، یا نرخ سربار از قبل تعیین شده بر اساس هزینه کار مستقیم یا ساعات کار ماشین ) نشان میدهد
کوتاه سخن اینکه ، سیستم های سنتی هزینه یابی به این دلیل که نمی توانند هزینه های سربار فعالیت های نامرتبط با حجم را ردیابی کنند و این موضوع مانع از کوششهای لازم برای کاهش هزینه ها شده است ، مورد تردید واقع شده است . از طرف دیگر حذف تخصیصهای تحریف شده هزینه ها با استفاده از سیستم هزینه یابی مبتنی بر فعالیت ، کیفیت اطلاعات را بهبود می بخشد و مدیریت را در انجام ارزیابی های بهتر از سودآوری کمک میکند . بنابر این شرکتهایی که هزینه سربار بالا دارند ، محصولات متنوع با ویژگی های گوناگون تولید می کنند و تولید محصولات آنها پیچیدگی های خاص دارد ، به احتمال زیاد از بکارگیری سیستم هزینه یابی مبتنی بر فعالیت بیش از سایرین بهره مند می شوند .
|
طراحی سیستم ABC برای یک شرکت |
هزینه یابی برمبنای فعالیت (ABC)
رشد تکنولوژی وصنعت در ابعاد مختلف وبه طبع آن پیچیدگی در فعالیتهای یک شرکت ایجاب می کندیک سیستم هزینه یابی مناسب که توانایی شناخت فعالیتهاوسنجش تاثیرآن فعالیتهارا برهزینه های شرکت را داشته باشد طراحی گردد.
بر اساس روش هزینه یابی سنتی هزینه های سربارتنها بر اساس حجم تولید یا ساعت کار ماشین آلات تسهیم میگرددواین نمی تواند مبنای مناسبی برای تسهیم هزینه های سربار باشد.
ولی در روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت ابتدا فعالیتهای عمده شناسایی وهزینه سرباربه تناسب منابعی که در هرفعالیت مصرف شده به آن فعالیت تخصیص داده میشود.
پس از تخصیص سربارساخت به فعالیتها , محرک های هزینه (مبانی تخصیص )مربوط به هر فعالیت شناسایی شده و هزینه هر فعالیت به نسبت مقدارمصرف شده محرک هزینه در هریک از محصولات , به این محصولات تخصیص داده میشود .
مراحل اجرایی روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت در شرکت های تولیدی :
مرحله اول :
تشکیل کمیته طراحی سیستم : این سیستم هزینه یابی نیازمند به اطلاعات از بخشمای مختلف شرکت اعم از مالی , فرایند, مهندسی بوده بنا براین باید از تخصص های مختلف در این کمیته استفاده کرد .
مرحله دوم :
مشخص کردن فعالیت های شرکت : فعالیت ها در شرکت تولیدی به سه گروه زیر طبقه بندی میشوند:
1- فعایتهایی که در ارتباط مستقیم با تولید محصول وانجام خدمات میباشند .
2- فعالیتهایی که به طور مستقیم قابل رد یابی به محصولات وخدمات نمیباشند مثل سربار کارخانه فعالیتهایی چون انبارداری ,تدارکات , سرپرستی , یوتیلیتی ,
مرحله سوم :
تخصیص هزینه فعالیت ها به محصولات بر اساس محرک هزینه مناسب پس از مشخص شدن فعالیت ها , هزینه هر فعالیت را بر اساس مبانی تخصیص یا محرک هزینه به محصولات تخصیص میدهیم .
نمونه ای از مبانی تخصیص به شرح زیر میباشد .
فعالیت مبنای تخصیص
تدارکات –خرید تعداد سفارش خرید
سرپرستی زمان سرپرستی به ساعت
هزینه برق ساعت کار ماشین آلات
انبار داری میانگین کالای انبار شده
هزینه فروش زمان استفاده شده برای فروش هر واحد
مراحل ذکر شده بالا را با یک مثال عددی ساده بیان میکنم :
فرض طبق حسابداری سنتی بهای تمام شده سه محصول آلفا و بتا گاما به شرح زیر است :
محصول آلفا بتا گاما جمع
تعداد فروش 2000 1000 500 3500
قیمت فروش هر واحد 15 30 20
مبلغ فروش 30000 30000 10000 70000
آلفا بتا گاما جمع
هزینه ها:
مواد مستقیم 8000 6400 2400 16800
دستمزدمستقیم 2000 1300 1800 5100
سربار واقعی : سرپرستی تدارکات برق انبار داری جمع
3000 9000 3000 3000 18000
سربار جذب شده بر اساس دستمزد مستقیم جذب محصولات میشود.
هزینه های فروش 2% کل فروش ها میباشد 70000*2%=1400
محصول آلفا بتا گاما جمع
هزینه مواد یک واحد 8000/2000=4 6400/1000=6.4 2400/500=4.8 15.2
هزینه دستمزد یک واحد 2000/2000=1 1300/1000=1.3 1800/500=3.6 5.9
هزینه سربار یک واحد :
کل سربار/کل دستمزد = نرخ جذب سربار 18000/5100= 3.53
2000*3.53=7060 1300*3.53= 4586 1800*3.53= 6354
تقسیم بر تقسیم بر تقسیم بر
تعداد تولید 2000 1000 500
هزینه سربار یک واحد 3.53 4.58 12.7 20.81
قیمت فروش یک واحد 15 30 20
جمع ب ت ک ف ر یک واحد (8.53 ) (12.28) ( 21.1)
سود ناویژه 6.47 17.72 (1.1)
هزینه های فروش ( 0.3) ( 0.6) (0.4)
2% فروش
سود(زیان ) ویژه روش سنتی 6.17 17.12 (1.5)
محاسبات بر اساس هزینه یابی بر مبنای فعالیت :
هزینه های مواد ودستمزد مستقیم همانند روش فوق به صورت مستقیم انتقال داده میشود ولی هزینه های سربار به شرح زیر تسهیم میگردد:
هزینه فعالیت – سرپرستی
کل ساعات سرپرستی اعلام شده از فرایند تولید 100ساعت میباشد
محصول آلفا بتا گاما جمع
تعداد ساعت سرپرستی 45 40 15 100
هزینه یک ساعت سرپرستی 30 30 30
3000/100=30
جمع هزینه فعالیت سرپرستی 1350 1200 450 3000
تقسیم بر
تعداد تولید 2000 1000 500 3500
هزینه سرپرستی یک واحد محصول
مثلا 1350/2000= 0.67 1.2 0.9
هزینه فعالیت- تدارکات :
بر اساس تعداد کل سفارش خرید که 240سفارش برای محصولات زیر اعلام شده است
محصول آلفا بتا گاما جمع
تعداد سفارش خرید 100 120 20 240
هزینه هر بار سفارش
9000/240=37.5 37.5 37.5 37.5
جمع هزینه فعالیت خرید 3750 4500 750 9000
تقسیم بر
تعداد تولید 2000 1000 500
هزینه تدارکات یک واحد محصول 1.87 4.5 1.5
هزینه فعالیت – برق
ساعت کار اعلام شده ماشین الات از طرف فرایند تولید بالغ بر 200ساعت به تفکیک محصولات زیر میباشد
محصول آلفا بتا گاما جمع
ساعت کارکرد ماشین الات 90 100 10 200
هزینه هر ساعت کارکرد ماشین الات
3000/200=15 15 15 15
جمع فعالیت برق 1350 1500 150 3000
تقسیم بر تعداد تولید 2000 1000 500
هزینه برق یک واحد محصول 0.67 1.5 0.3
هزینه فعالیت – انبار داری
براساس میانگین کالاهای انبار شده هر محصول تسهیم میگردد
محصول آلفا بتا گاما جمع
میانگین کالاهای انبارشده 50 45 5 100
هزینه نگهداری یک واحد
3000/100=30 30 30 30
جمع فعالیت انبار داری 1500 1350 150 3000
تقسیم بر تعداد تولید 2000 1000 500
هزینه نگهداری یک واحد محصول 0.75 1.35 0.3
هزینه فعالیت – فروش
بر اساس مدت زمان صرف شده جهت فروش محصولات تسهیم میگردد مدت زمان صرف شده برای هریک از محصولات به شرح زیر اعلام شده است
محصول آلفا بتا گاما جمع
زمان صرف شده برای فروش (ساعت ) 25 10 5 40
هزینه یک ساعت زمان صرف شده
3000/40= 75 75 75 75
جمع فعالیت فروش 1875 750 375 3000
تقسیم بر تعداد تولید 2000 1000 500
هزینه فروش یک واحد محصول 0.94 0.75 0.75
نتیجه گیری :
با توجه به مثال بالا ومقایسه دو روش مشاهده میکنیم که محصول گاما در روش سنتی به دلیل تخصیص نامناسب هزینه های سربار دارای زیان میباشد وهمین محصول با روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت دارای سود به میزان 8.6 ریال میباشد وهمچنین سود شرکت به روش سنتی برابر21.79ودر روش ABC برابر25.95میباشد .
در نهایت میتوان نتیجه گرفت کاربرد روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت در شرکت های تولیدی و خدماتی که دارای هزینه سربار بالا وفعالیتهای پیچیده میباشند منجر به بدست آوردن مزایای زیر میشود:
1- بهبود سیستم هزینه یابی شرکت
2- تعین قیمت تمام شده محصولات به صورت منطقی ودقیق
3- ارزیابی عملکرد مدیران
4- کاهش هزینه فعالیتهایی که هزینه بالایی دارند
5- حذف محصولات فاقد ارزش افزوده البته در اجرای این روش محدودیت هایی به شرح زیر وجود دارد:
1- فرهنگ جامعه نسبت به روش
ABC2- فرهنگ مدیران شرکت نسبت به
ABC3- نحوه اعمال کنترل در شرکت
4- هزینه اجرایی بالا
رشد تکنولوژی وصنعت در ابعاد مختلف وبه طبع آن پیچیدگی در فعالیتهای یک شرکت ایجاب می کندیک سیستم هزینه یابی مناسب که توانایی شناخت فعالیتهاوسنجش تاثیرآن فعالیتهارا برهزینه های شرکت را داشته باشد طراحی گردد.
بر اساس روش هزینه یابی سنتی هزینه های سربارتنها بر اساس حجم تولید یا ساعت کار ماشین آلات تسهیم میگرددواین نمی تواند مبنای مناسبی برای تسهیم هزینه های سربار باشد.
ولی در روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت ابتدا فعالیتهای عمده شناسایی وهزینه سرباربه تناسب منابعی که در هرفعالیت مصرف شده به آن فعالیت تخصیص داده میشود.
پس از تخصیص سربارساخت به فعالیتها , محرک های هزینه (مبانی تخصیص )مربوط به هر فعالیت شناسایی شده و هزینه هر فعالیت به نسبت مقدارمصرف شده محرک هزینه در هریک از محصولات , به این محصولات تخصیص داده میشود .
مراحل اجرایی روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت در شرکت های تولیدی :
مرحله اول :
تشکیل کمیته طراحی سیستم : این سیستم هزینه یابی نیازمند به اطلاعات از بخشمای مختلف شرکت اعم از مالی , فرایند, مهندسی بوده بنا براین باید از تخصص های مختلف در این کمیته استفاده کرد .
مرحله دوم :
مشخص کردن فعالیت های شرکت : فعالیت ها در شرکت تولیدی به سه گروه زیر طبقه بندی میشوند:
1- فعایتهایی که در ارتباط مستقیم با تولید محصول وانجام خدمات میباشند .
2- فعالیتهایی که به طور مستقیم قابل رد یابی به محصولات وخدمات نمیباشند مثل سربار کارخانه فعالیتهایی چون انبارداری ,تدارکات , سرپرستی , یوتیلیتی ,
مرحله سوم :
تخصیص هزینه فعالیت ها به محصولات بر اساس محرک هزینه مناسب پس از مشخص شدن فعالیت ها , هزینه هر فعالیت را بر اساس مبانی تخصیص یا محرک هزینه به محصولات تخصیص میدهیم .
نمونه ای از مبانی تخصیص به شرح زیر میباشد .
فعالیت مبنای تخصیص
تدارکات –خرید تعداد سفارش خرید
سرپرستی زمان سرپرستی به ساعت
هزینه برق ساعت کار ماشین آلات
انبار داری میانگین کالای انبار شده
هزینه فروش زمان استفاده شده برای فروش هر واحد
مراحل ذکر شده بالا را با یک مثال عددی ساده بیان میکنم :
فرض طبق حسابداری سنتی بهای تمام شده سه محصول آلفا و بتا گاما به شرح زیر است :
محصول آلفا بتا گاما جمع
تعداد فروش 2000 1000 500 3500
قیمت فروش هر واحد 15 30 20
مبلغ فروش 30000 30000 10000 70000
آلفا بتا گاما جمع
هزینه ها:
مواد مستقیم 8000 6400 2400 16800
دستمزدمستقیم 2000 1300 1800 5100
سربار واقعی : سرپرستی تدارکات برق انبار داری جمع
3000 9000 3000 3000 18000
سربار جذب شده بر اساس دستمزد مستقیم جذب محصولات میشود.
هزینه های فروش 2% کل فروش ها میباشد 70000*2%=1400
محصول آلفا بتا گاما جمع
هزینه مواد یک واحد 8000/2000=4 6400/1000=6.4 2400/500=4.8 15.2
هزینه دستمزد یک واحد 2000/2000=1 1300/1000=1.3 1800/500=3.6 5.9
هزینه سربار یک واحد :
کل سربار/کل دستمزد = نرخ جذب سربار 18000/5100= 3.53
2000*3.53=7060 1300*3.53= 4586 1800*3.53= 6354
تقسیم بر تقسیم بر تقسیم بر
تعداد تولید 2000 1000 500
هزینه سربار یک واحد 3.53 4.58 12.7 20.81
قیمت فروش یک واحد 15 30 20
جمع ب ت ک ف ر یک واحد (8.53 ) (12.28) ( 21.1)
سود ناویژه 6.47 17.72 (1.1)
هزینه های فروش ( 0.3) ( 0.6) (0.4)
2% فروش
سود(زیان ) ویژه روش سنتی 6.17 17.12 (1.5)
محاسبات بر اساس هزینه یابی بر مبنای فعالیت :
هزینه های مواد ودستمزد مستقیم همانند روش فوق به صورت مستقیم انتقال داده میشود ولی هزینه های سربار به شرح زیر تسهیم میگردد:
هزینه فعالیت – سرپرستی
کل ساعات سرپرستی اعلام شده از فرایند تولید 100ساعت میباشد
محصول آلفا بتا گاما جمع
تعداد ساعت سرپرستی 45 40 15 100
هزینه یک ساعت سرپرستی 30 30 30
3000/100=30
جمع هزینه فعالیت سرپرستی 1350 1200 450 3000
تقسیم بر
تعداد تولید 2000 1000 500 3500
هزینه سرپرستی یک واحد محصول
مثلا 1350/2000= 0.67 1.2 0.9
هزینه فعالیت- تدارکات :
بر اساس تعداد کل سفارش خرید که 240سفارش برای محصولات زیر اعلام شده است
محصول آلفا بتا گاما جمع
تعداد سفارش خرید 100 120 20 240
هزینه هر بار سفارش
9000/240=37.5 37.5 37.5 37.5
جمع هزینه فعالیت خرید 3750 4500 750 9000
تقسیم بر
تعداد تولید 2000 1000 500
هزینه تدارکات یک واحد محصول 1.87 4.5 1.5
هزینه فعالیت – برق
ساعت کار اعلام شده ماشین الات از طرف فرایند تولید بالغ بر 200ساعت به تفکیک محصولات زیر میباشد
محصول آلفا بتا گاما جمع
ساعت کارکرد ماشین الات 90 100 10 200
هزینه هر ساعت کارکرد ماشین الات
3000/200=15 15 15 15
جمع فعالیت برق 1350 1500 150 3000
تقسیم بر تعداد تولید 2000 1000 500
هزینه برق یک واحد محصول 0.67 1.5 0.3
هزینه فعالیت – انبار داری
براساس میانگین کالاهای انبار شده هر محصول تسهیم میگردد
محصول آلفا بتا گاما جمع
میانگین کالاهای انبارشده 50 45 5 100
هزینه نگهداری یک واحد
3000/100=30 30 30 30
جمع فعالیت انبار داری 1500 1350 150 3000
تقسیم بر تعداد تولید 2000 1000 500
هزینه نگهداری یک واحد محصول 0.75 1.35 0.3
هزینه فعالیت – فروش
بر اساس مدت زمان صرف شده جهت فروش محصولات تسهیم میگردد مدت زمان صرف شده برای هریک از محصولات به شرح زیر اعلام شده است
محصول آلفا بتا گاما جمع
زمان صرف شده برای فروش (ساعت ) 25 10 5 40
هزینه یک ساعت زمان صرف شده
3000/40= 75 75 75 75
جمع فعالیت فروش 1875 750 375 3000
تقسیم بر تعداد تولید 2000 1000 500
هزینه فروش یک واحد محصول 0.94 0.75 0.75
نتیجه گیری :
با توجه به مثال بالا ومقایسه دو روش مشاهده میکنیم که محصول گاما در روش سنتی به دلیل تخصیص نامناسب هزینه های سربار دارای زیان میباشد وهمین محصول با روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت دارای سود به میزان 8.6 ریال میباشد وهمچنین سود شرکت به روش سنتی برابر21.79ودر روش ABC برابر25.95میباشد .
در نهایت میتوان نتیجه گرفت کاربرد روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت در شرکت های تولیدی و خدماتی که دارای هزینه سربار بالا وفعالیتهای پیچیده میباشند منجر به بدست آوردن مزایای زیر میشود:
1- بهبود سیستم هزینه یابی شرکت
2- تعین قیمت تمام شده محصولات به صورت منطقی ودقیق
3- ارزیابی عملکرد مدیران
4- کاهش هزینه فعالیتهایی که هزینه بالایی دارند
5- حذف محصولات فاقد ارزش افزوده البته در اجرای این روش محدودیت هایی به شرح زیر وجود دارد:
1- فرهنگ جامعه نسبت به روش
ABC2- فرهنگ مدیران شرکت نسبت به
ABC3- نحوه اعمال کنترل در شرکت
4- هزینه اجرایی بالا
ارسال شده توسط
هدا کشورشاهی
آخرین مطالب
