مدیریت برای شما/ وب سایت رسمی کشورشاهی

keshvarshahi — Tue, 17 Jan 2012 20:45:12 GMT

اندازه‌‌گیری سرمايه فكري

keshvarshahi — Tue, 17 Jan 2012 19:54:30 GMT

برگرفته از مقاله سنجش مدلهای اندازهگیری مدیریت سرمایه فکری با استفاده از تکنیک TOPSIS FUZZY

در یازدهمین کنفرانس توسعه منابع انسانی نویسنده: محمد کاظم کشورشاهی و همکاران-

برای اینکه بتوانیم چیزی همانند سرمايه فكري را مدیریت کنیم ابتدا باید آنرا اندازه‌گیری کنیم(سنچز،2000) . لذا در ادامه به علل اندازه‌گیری سرمايه فكري توسط شرکتها در عصر اقتصاد دانشی می‌پردازیم. مر و همکارانش در مقاله‌ای تحت عنوان " چرا شركتها سرمايه هاي فكري خود را اندازه گيري مي كنند " در سال 2003 بطور مشروح به ذکر دلایل اندازه‌گیری سرمايه فكري پرداخته‌اند. این افراد با مرور بازبینی سیستماتیک ادبیات سرمايه فكري پنج دلیل اساسی را برای این موضوع که چرا ما باید سرمايه فكري را اندازه‌گیری کنیم آورده‌اند:

1- کمک به سازمانها برای تنظیم استراتژی آنها.

2- ارزیابی اجرای استراتژیها.

3- کمک به تصمیمات گسترش و تنوع.

4- استفاده از نتایج اندازه‌گیری سرمايه فكري به عنوان مبنایی برای جبران خدمات.

5- ابلاغ این معیارها مربوط به سرمايه فكري به سهامداران و ذینفعان خارجی.

سایر دلایل

6- اندازه‌گیری سرمايه فكري بطور کامل و دقیق می‌تواند ارزش شرکت و عملکرد آن را اندازه‌گیری کند. در یک جامعه مبتنی بر دانش، دانش بخش مهمی از ارزش یک کالا است و نیز ثروت یک شرکت را تشکیل می‌دهد مدلها و روشهای حسابداری سنتی عمدتاً مبتنی بر داراییها مشهود هستند و مبتنی بر معامله و تاریخ هستند و نمی‌توانند این ارزش‌ها را اندازه‌گیری کنند. (کانان و همکاران، 2004و چن و همکاران، 2004)

7- ارزیابی نرخ بازگشت سرمايه : برای کمّی کردن منافع و مزایای نرم و سخت سرمایه‌گذاریهایی از قبیل آموزش و بهبود سرمايه فكري، اندازه‌گیری می‌شود. برای مثال برای مقایسه ارزش ایجاد شده از طریق سرمایه‌گذاری در تکنولوژی در مقایسه ارزش ایجاد شده از طریق سرمایه‌گذاری در افراد.

8- کنترل مدیریتی: برای کمّی کردن ارزش افراد و دانش فنی آنها بجای فقط داشتن درک ساده‌ای از هزینه‌ها، به عنوان کمکی برای تصمیم‌گیری در سطح عملیاتی.

9- برنامه‌ریزی آینده: آیا مهمترین و با ارزش‌ترین داراییها قادر به خلق شایستگی‌ها اصلی و مزیت رقابتی برایسازمان در آینده است یا نه؟

10- ارزشیابی سازمان: برای مواقعی که سازمان منحل می‌شود و یا یک ادغام و اكتساب صورت می‌گیرد. (تایلس و همکاران، 2002)

11- شرکتها برای اینکه بتوانند درک بهتری از فرآیند ایجاد(خلق) ارزش داشته باشند و بتوانند دارای بهبودهای چشمگیری در عملکرد خود داشته باشند می‌بایستی به سمت اندازه‌گیری و مدیریت سرمايه هاي فكري بروند. (گوتری و همکاران، 2001)

تمایز مدیریت دانش و سرمايه فكري

keshvarshahi — Tue, 17 Jan 2012 19:51:27 GMT

برگرفته از مقاله Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA ارائه چارچوب مفهومی سنجش اثربخشی مدیریتدانش درراستای مدیریت سرمایه فکری در پنجمین کنفرانس توانمند سازی نیروی انسانی در سالن همایشهای بین المللی صدا و سیما- نویسنده: محمدکاظم کشورشاهی و همکاران

تمایز مدیریت دانش و سرمايه فكري

تمایز مدیریت دانش و سرمايه فكري نیز مبهم و غیرروشن به نظر می‌رسد. ابتدا لازم تا دربارة مدیریت دانش نکاتی مطرح شد. همان طور که می‌دانیم سرمایه فکری یک عامل کلیدی برای نوآوری و مزیت رقابتی در اقتصاد مبتنی بر دانش امروزی است در این زمان، مدیریت دانش به عنوان یک فعالیت بنیادی برای اکتساب، رشد، حفظ سرمايه فكري در سازمانها در نظر گرفته می‌شود (مار و همکاران ،2001). این بدین معناست که مدیریت موفقیت‌آمیز سرمايه فكري، بطور نزدیکی با مناسب بودن فرآیندهای مدیریت دانش یک سازمان، بستگی دارد. که این موضوع خود به خود این نکته را القا می‌کند که پیاده‌سازی موفق و استفاده درست از مدیریت دانش، اکتساب، رشد و حفظ سرمايه فكري را تضمین می‌کند(مار و همکاران،2003). مدیریت دانش شامل فرایندهایی است که به منظور خلق ارزش و افزایش و حفظ مزیت رقابتی؛کاربرد و توسعه سرمايه فكري را تسهیل می‌کند.

مار، فرایندهای زیر را برای مدیریت دانش شناسایی کرده است.

1. تولید دانش

2. کدگذاری دانش

3. کاربرد دانش

4. ذخیره دانش

5. نقشه‌برداری یا جایابی دانش

6. تسهیم دانش

7. انتقال دانش

تمامی فرآیندهای بالا می‌تواند برای مدیریت و رشد سرمايه فكري یک سازمان مورد استفاده قرار گیرد.

تسهیل ساز دولت الکترونیک بر سهولت فضای کسب و کار

keshvarshahi — Tue, 17 Jan 2012 19:47:57 GMT

برگرفته از مقاله بررسی نقش دولت الکترونیک بر سهولت فضای کسب و کار نویسندگان: محمدکاظم کشورشاهی¹، سرکار خانم وفائی نیا در اولین کنفرانس بانکداری الکترونیک در یزد - (سازمان مدیریت صنعتی یزد)

تسهیل ساز دولت الکترونیک بر سهولت فضای کسب و کار

امروزه در دوراني زندگی می شود كه از آن تحت عنوان عصر فناوري اطلاعات و ارتباطات نام می برند. دولت الكترونيك از فناوري هاي اطلاعاتي و ارتباطي در ارائه خدمات اجتماعي، اداري و اقتصادي در راستای بالا بردن بهروري و نيز بهبود خدمات و ارائه اطلاعات به شهروندان استفاده مي كند.

يكي از گام هاي اوليه به سمت چابكي تكنولوژيكي، هدایت شهروندان از كانال هاي داراي هزينه زياد به سوي كانال هاي كم هزينه (نظير اينترنت يا سيستم هاي تلفني) است.

بعنوان مثال برای شاخصهایی چون شروع كسب و كار، اخذ مجوز، استخدام نيروي كار، ثبت مالكيت، اخذ اعتبار، پرداخت ماليات، تجارت فرامرزي، اجراي قراردادها و انحلال فعاليت می توان از ابزارها و تسهیل شوندگانی که در فضای استفاده دولت الکترونيک در اختیار قرار می دهد براي جايگزيني ارتباطات کتبي پر هزينه و ناکارا و همچنين تغيير روش هاي انجام کار استفاده شود. برای موارد ذکر شده دولت الكترونيكي باعث افزايش كارآيي، شفاف سازي، دسترسي پذيري و پاسخگويي به شهروندان از طريق استفاده فراگير و استراتژيك فناوري هاي اطلاعات و ارتباطات در مديريت داخلي دولت و همچنين در برقراري ارتباط با شهروندان و كاربران خدمات عمومي مي شود. مراحل يك فرآيند كسب و كار كه شامل تحليل، برنامه ريزي، پياده سازي و نگهداري و پايش است نحوه انجام صحيح مديريت جامع بر فرآيندهاي كسب وكار را مشخص مي كند. از مزیت های دولت الکترونیک در حوزه کسب و کار می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1)توسعه مشاركت مردمي و افزايش بهره وري

2)گسترش عدالت اجتماعي از طريق ايجاد فرصتهاي برابر براي افراد

3) شخصي كه با موسسه اي كار دارد مي تواند از داخل منزل خود و از طريق شبكه، درخواست خود را ارسال نموده و كارهاي مربوطه را پيگيري نمايد كه اين مساله باعث صرفه جويي در وقت افراد،كاهش ترافيك، كاهش آلودگي هوا و…خواهد شد كه بسيار حايزاهميت مي باشد.

از نيازهاي پيشنهادي براي بهبود كسب و كار می توان به موارد زیر اشاره کرد.

1) داشتن خط اينترنتي با پهناي باند مناسب

2) داشتن سايت قوي حاوي كليه نرم افزارهاي مورد نياز

3) تهيه و تدوين استانداردهاي جديد

4) ارايه آموزش هاي به صورت آنلاين

در ادامه كاربردهاي تجارت الكترونيكي در کسب و کار بررسی می شود که در سه دسته اصلی قرار می گیرد.

1) دولت الكترونيكي بررسي نحوه حمايت وزارت بازرگاني از كسب و كارهاي مخاطره آميز در بخش بازرگاني

ü تدوين سياست هاي مالياتي و مشوق هاي تجاري جهت تغيير كريدور تجاري كشور به سمت تجارت الكترونيكي

ü بررسي نحوه راه اندازي سيستم مناقصات الكترونيكي وزارت بازرگاني

ü بررسي توسعه و بكارگيري e-CRM در بخش هاي مرتبط با مردم در وزارت بازرگاني

ü بررسي نحوه استفاده از تكنولوژي هاي اطلاعاتي و ارتباطي جهت جلب و گسترش سرمايه گذاري بخش خصوصي در بخش بازرگاني

2) بازارهاي الكترونيكي

ü نقش تجارت الكترونيكي در ساماندهي پرداخت يارانه ها و نظارت بر شبكه توزيع كالاهاي يارانه اي

ü جايگاه تجارت الكترونيكي در نحوه اجراي موثر طرح تحول اقتصادي

ü نقش تجارت الكترونيكي در تنظيم بازار و قيمت گذاري كالا و خدمات

ü بررسي الزامات و تسهيلات لازم براي ايجاد مشاغل الكترونيكي و نقش آنها در توسعه فضاي كسب و كار كشور

ü امكان سنجي ايجاد بورس الكترونيكي در كشور

ü بررسي نحوه ايجاد بازارگاه هاي مجازي جهت انجام خريدهاي الكترونيكي در مدل B2C

ü بررسي نقش تجارت الكترونيكي در بهبود حمايت از حقوق مصرف كننده

3) صادرات كالا و خدمات

ü نقش برند الكترونيكي[1] در توسعه صادرات كالا و خدمات

ü نقش بيمه الكترونيكي در كاهش ريسك و قيمت تمام شده واردات كالا به كشور

ü بررسي آثار محتمل تحريم اقتصادي بر زيرساختهاي تجارت الكترونيكي( متولی زاده، 1389)

[1] - E-branding

ابعاد مديريت تکنولوژي

keshvarshahi — Tue, 17 Jan 2012 19:43:06 GMT

2-1ابعاد مديريت تکنولوژي

چهارچوب توسعه تکنولوژي را، عوامل بسياري تشکيل مي دهند طبقه بندي مورد استفاده در اين قسمت، تنها يکي از روشهاي متمرکز اين عوامل در گروههاي قابل اداره است. که عبارتند از:

2- 1- 1هدفها

براي توسعه تکنولوژي هدفهاي متعددي وجود دارد. اين هدفها عبارتند از 1) بهبود طرق و وسايل برآوردن نيازهاي گوناگون انساني 2) افزايش بهره وري نيروي کار به منظور رها سازي انسان از انجام کارهايي که از نظر جسمي و روحي زيانبار هستند 3) کسب توان رقابت در پهنه بازرگاني بين الملل 4) ارتفاع اتکاي به نفس از طريق آفرينش منابع جايگزين و احياي منابع غير قابل تجديد 5) حصول استقلال تکنولوژيهايي که انساني ترند.

2- 1- 2 معيارهاي تصميم گيري

از آنجا که تکنولوژي به منزله ابزاري است که مي تواند هر دو اثر منفي و مثبت را داشته باشد. از اين رو، هدايت تکنولوژي در جهت درست، بستگي به توليد کننده و مصرف کننده آن دارد. اين کار، اساسا، يک مسئله بهينه سازي دو معياره است و به عبارت ديگر، دو هدف را دنبال ميکند: الف) به حداکثر رسانيدن اثرات مثبت، و در عين حال ب) به حداقل رسانيدن اثرات منفي

2- 1- 3 زمان

در همه طرحهاي مديريت، زمان يکي از ابعاد مهم به شمار مي رود. معمولا، افق زماني برنامه ريزي تکنولوژي به شکل زير تقسيم بندي مي شود:

الف) کوتاه مدت (ا تا 5 ساله) ب) ميان مدت (5 تا 10 ساله) ج) بلند مدت (10 تا 20 ساله) و د) چشم انداز (بيش از 20 سال)

2- 1- 4 محدوديتها

انتساب اولويت به هر يک از هدفها و تهيه طرح براي هر يک از افقهاي زماني مختلف، بستگي به عوامل محيطي دارد که از طرفي منابع (وارده) به شمار مي روند و از طرف ديگر، به عنوان عوامل محدود کننده محيط توسعه تکنولوژي عمل ميکنند. اين محدوديتها عبارتند از:

الف) دسترسي به منابع وارده (از قبيل نيروي انساني، پول، مواد خام، تسهيلات، انرژي) ب)سطح تکنولوژي موجود (که معرف آن، سطح آگاهي، دانش، اطلاعات و مهارتهاست) ج) توانايي مديريت و د) محيط اجتماعي (دير آغازيده ها)

2- 1- 5 فعاليتها

کليه فعاليتهاي مرتبط با مديريت تکنولوژي به چهار وظيفه اصلي تقسيم مي شوند، که عبارتند از: الف)ارزيابي و برنامه ريزي ب)انتقال و تطابق ج) تحقيق و توسعه و بالاخره د) اداره و کنترل اين وظايف می باشد.

2- 1- 6 مکانيزم‌ها

ابزاري هستند براي آفرينش محيطي که در آن فعاليتهاي توسعه تکنولوژي جامعه عمل مي پوشد مکانيزمهاي مهم عبارتند از: الف) افزايش آگاهي عمومي بر رابطه ميان تکنولوژي و کيفيت زندگي، ب) ايجاد انگيزش براي يک فرهنگ علمي ج) افزايش شناخت از طريق آموزش و پرورش و آموزشهاي ديگر د)تاسيس نهاد هاي تحقيق و توسعه و ه) خط مشي هاي مرتبط با علم و تکنولوژي

پست مدرنیسم

keshvarshahi — Tue, 17 Jan 2012 19:41:39 GMT

ظهور مصرف کننده پست مدرن ، توسعه مارکهایی با اهداف متعدد را تسهیل کرد . مارک که تا پیش از این در خدمت اهداف کارکردی خاصی قرار داشت ، به مشاور مصرف کننده در مدیریت اهدافش تبدیل شده است . این ذهنیت جدید نزد مصرف کننده پست مدرن استراتژی های طراحی مارکهای جدید را نیز به دنبال آورد . در آنچه به توسعه مارکهای جدید مربوط می شود آنها اهداف تازه ای را تامین می کنند : - تامین رضایت مصرف کنندگان : مصرف کنندگان با انتظارات متنوع شان ، خواهان مارکهایی هستند که بتواند پاسخگوی انتظاراتشان باشد . شکوفایی اعجاب آور تلفن های همراه با کارکردهای متنوع و کامپیوترهای قابل حمل که زمان مرده را به زمان زنده تبدیل کرده اند ، همچنین افزایش تعداد پیام گیرهای پیشرفته که به اشخاص اجازه می دهد همزمان کار و خانواده شان را مدیریت کنند ، همگی از توجه تولیدکنندگان به ارایه محصولاتی با کارکردهای مختلف موردنظر مصرف کننده پست مدرن حکایت می کند . دلیل موفقیت خودکار واترمن نیز همین است : این خودکار به گونه ای طراحی شده که مورد توجه همه نسل ها و اقشار قرار می گیرد . استراتژی دیگری که مارکهای معاصر جدید برای پاسخگویی به انتظارات مشتری پست مدرن دنبال می کنند توجه به خواسته های متضاد آنهاست ، مثلا شلوارهای تولیدی داکرز (Dockers) و لاویز که تاکنون برای فصل خاصی مورد استفاده قرار می گرفتند ، با تغییراتی حوزه مصرف کننده بالقوه خودشان را افزایش داده اند . یک مثال دیگر : توزیع کننده بزرگ آمریکایی ، Sears ، با شناسایی و توجه به ذهنیت زنان در هنگام نوئل توانست بخش بیشتری از بازار را به خودش اختصاص دهد ، موضوع از این قرار است که زنان در هنگام نوئل برای خرید کادو دچار مشکل می شوند . آنها از یکسو می خواهند کادویی خریداری کنند که جوابگوی خواسته های آنها در ارتباط با خانواده و دوستان باشد و از سوی دیگر کادویی باشد رویایی و مناسب روزهای خیلی خاص نوئل ، نتیجه این تجدد و تضاد انتظارات این است که خانمها در این زمان وقت اندکی را برای خرید کادو صرف می کنند ، در این میان Sears چه کرده است ؟ این توزیع کننده بزرگ با ارایه محصولات بسیار متنوع و متعدد به خانم ها اجازه داده است تا به جای مراجعه به بوتیک های پرشمار برای خرید کادو ، در وقتشان صرفه جویی کرده و در سریع ترین زمان ممکن خریدشان را انجام دهند . پیام بازاریاب در اینجا این است که با توسعه مارکها و محصولات می توان بر تضادهای درونی و تردیدهای مصرف کننده پست مدرن که پول دارد ، اما وقت ندارد ، فایق آمد . این مصرف کننده جدید انتظارات زیاد و متنوع دارد ، اگر ما بتوانیم محصولی را به وی ارایه دهیم که جوابگوی حداکثر انتظارات ممکن وی باشد و انتخاب های متعددی را پیش روی وی قرار دهیم ، فروش کالای ما قطعی است . اینجاست که مطالعه رفتارهای مصرف کننده در بستر پویای عرضه و تقاضا و تحت تاثیر پیشرفت های تکنولوژیک بی وقفه ، به یکی از اولیه ترین اصول بازاریابی در دوران معاصر تبدیل می شود.

نگرشی نو به سطوح آگاهی دررهبری سازمانی بمنظور ایجاد نو آوری عمیق در سازمان ها

keshvarshahi — Thu, 05 Jan 2012 15:59:41 GMT

محمد – علی جمعه زاده بافنده

دانشجوی دکتری مدیریت کسب و کار (DBA)گرایش عمومی- مرکز آموزش آزاد دانشگاه تربیت معلم

M.BAFANDEH@NAMVARAN.COM

چکیده مقاله :

ما در دوره ای زندگی می کنیم که تغییرات عظیم در سطح سازمانها و جوامع صورت می گیرد. چهار رویداد اساسی شامل فروپاشی دیوار برلین ، فروپاشی نظام آپارتاید، رشد فراگیر فضای جهانی وب و سبقت قاره آسیا در تصاحب عنوان مرکز جدید ثقل در اقتصاد جهانی قرن بیست و یکم در طی سه دهه اخیر در حقیقت چهار رویدادی بوده اند که تغییرات عمیق اجتماعی را در پی داشته اند و چه بسا رویدادهای جدیدی نیز در راه باشند. این تحولات فقط تغییرات فناوری را در بر نمی گیرد بلکه فراتر از آن بوده و تغییرات اجتماعی را بدنبال خواهد داشت . نتیجه این تغییرات تغییر شکل و ماهیت روابط کسب و کار ، ساختار اجتماعی خواهد بود و این باعث ایجاد فضائی مناسب برای پرورش نوآوری در روابط خواهد بود و موجب تسهیل برای ایجاد بستری برای خلاقیت عمیق د رمقیاس کل اکوسیستم و محیط خواهد بود.

امروزه رهبران سازمانها با دو دنیای متفاوت مواجه هستند از یک طرف آنها با خیل عظیمی از چالش های رهبری در قرن بیست و یکم مواجه هستند و از طرف دیگر تنها خود را مجهز به ابزار و راه کارهای مدیریتی قرن بیستم مواجه می بینند که برای تطابق با مشکلات و مسائلی که با آن روبرو هستند ناکافی و نا متعادل است .شکاف موجود نقطه کوری است که در رهبری سازمانی بدنبال یافتن آن هستیم و این نقطه کور در عدم آگاهی از مبنع درونی اقدامات انجام شده می باشد.

مدل ارائه شده از طرف اقای اوتو شارمر تحت عنوان تئوری یو دارای مراحل بازگذاری ، مشاهده ، احساس ، شهود ، تبلور، نمونه سازی و اجرا می باشد. این مدل در پی یافتن آگاهی درسطوح فردی ، گروهی ، سازمانی و سیستم های عظیم بمنظور ایجاد نوآوری عمیق بیان میگردد.

شناخت بحرانهای موجود شامل بحران آب و هوا، بحران انرژی ، بحران فقر، بحران آّب ، بحران سلامت ، بحران غذا، بحران تحصیلات ، بحران رهبری سازمانی ، بحران تمدن و بحران معنویت در سطح جهان نیازمند به وجود آگاهی در سطوح فردی ، گروهی ، سازمانی و نظام های بزرگتر است تا با شناخت آنها زمینه ایجاد نوآوری عمیق را ایجاد نمود.

موضوع یادگیری بعنوان عنصر اساسی در رهبری سازمانی مطرح می باشد و ماتریس یادگیری رهبری در سطوح فردی ، سازمانی و کل سیستم با لایه های دانش تکنیکی و فنی ، دانش ارتباطی و دانش تغییرانتقالی بعنوان درگیری و چالشهای عملی مورد بررسی قرار می گیرند.

در فرایند ایجاد آگاهی ها، رهبران سازمانهادر قرن بیست ویکم باید از آگاهی درون خود به سطح آگاهی اجتماعی دست پیدا کنند ، فرایند رهبری سازمانی بر مبنای آگاهی نیازمند به حرکت در سطح برقراری ارتباطات افقی شامل مشاهده و کسب اطلاعات ، سطح برقراری ارتباطات عمودی شامل ارتباط با منبع معنوی و عمل کردن بر اساس نیازدست یابند، بمنظور ایجاد نوآوری عمیق رهبران سازمانی نیاز به تکنولوژی های جدید اجتماعی دارند که از سه ابزار هوش ذهنی ، هوش هیجانی و هوش معنوی باید استفاده نمایند . نگاه عمیق رهبری به من خویشتن یعنی انچه که هست و من دوم او که باید با نگاه به اینده باشد. سطح عمیق تراین است که رهبران از مبنع ( SOURCE)آنچه که انجام میدهند مطلع گردند و این سرآغاز سفری برای دست یابی به نوآوری خواهد بود.

در پیمودن این مسیر ، ممکن است ندای درونی که ناشی از نوع دید و نگرش می باشد ما را از حرکت مستقیم بازداردو منجر به شک و ترید گردد از جمله می توان به پیش داوری ، پیروی غلط از آداب و هر انچه که از قبل شخصیت را شکل داده اشاره نمود و در نهایت ترس ، ترس از دست دادن ، ترس شکست ، ترس مورد تمحسخر قرارگرفتن و ترس از مرگ و فنا که با کاربرد هوش ذهنی(IQ) ، هوش هیجانی (EQ) و هوش معنوی( (SQ میتوانیم بر آن غلبه پیدا می کنیم . از این جا ست که به سمت تعالی در سازمان با مراحل تجزیه و تحلیل ، ادامه مسیر داده و با نمونه سازی به مرحله نهائی اجرا و خلق نوآوری در سازمان می رسیم.

ارتباط و پیوند میان مدیریت دانش و سرمايه فكري

keshvarshahi — Thu, 05 Jan 2012 15:58:23 GMT

مدیریت سرمايه فكري و مدیریت دانش دارای اهداف متفاوتی هستند هرچند که دارای شباهتهایی نیز هستند ولی با یکدیگر فرق می‌کنند. اما باید این نکته را افزود که این دومکمل یکدیگر هستند. براساس حیطه‌هایشان، هم مدیریت دانش و هم مدیریت سرمايه فكري، جنبه‌های مختلفی از فعالیتهای سازمانی را دربرمی‌گیرند و هم دو وسیع و شامل طیف وسیعی از فعالیتهای فکری در درون یک سازمان؛ از خلق دانش گرفته تا استفاده از دانش، هستند ولی مدیریت سرمايه فكري در سطوح مدیریت عالی و استراتژیک یک سازمان در نظرگرفته می‌شود و مدیریت سرمايه فكري بیشتر بر روی خلق و استخراج ارزش تأکید دارد. هدف مدیریت سرمايه فكري، خلق و استفاده از سرمايه فكري و داراییها فکری برای بهبود تواناییها و قابلیتهای خلق ارزش یک شرکت در یک چشم‌انداز استراتژیک است ولی مدیریت دانش عمدتاً بر روی پیاده‌سازی عملیاتی وتاکتیکی فعالیتهای مرتبط با دانش در درون سازمان تأکید دارد و بیشتر درگیر جزئیات فعالیتهای مرتبط با دانش، برای تسهیل خلق، جمع‌آوری و انتقال و استفاده از دانش است و نهایتاً هدف آن، تعقیب و پیگیری یک سازمان هوشمند؛ از طریق خلق و ماکزیم کردن سرمايه فكري است. نکته مهم این است که این دو مفهوم اجزای سازنده یا بلوکهای ساختاری لازم برای مدیریت سازمان در هزاره جدید هستند و می‌بایستی برای حداکثر اثربخشی و به منظور تحقق اهداف ، با یکدیگر ادغام و یکپارچه شوند(ویگ،1997).

شهادت حضرت رقیه تسلیت باد

keshvarshahi — Mon, 26 Dec 2011 17:33:55 GMT

شهادت حضرت رقیه علیهاالسلام

پدید آورنده : الهام موگوئی ، صفحه 56

عمه، بابایم کجاست؟

اسارت دشوار و یتیمی دردی عمیق است. یک سه ساله، چگونه می تواند تمام رنجِ تشنگی و زخم تازیانه اسارت و از آن بدتر، درد یتیمی را به جان بخرد، آن هم قلب کوچکِ سه ساله ای که تپیدن را از ضربانِ قلب پدر آموخته و شبی را بی نوازش او به صبح نرسانده است. امّا... امّا او رقیه حسین است و بزرگی را هم از او به ارث برده است. رقیه پس از عاشورا، پدر را از عمه سراغ می گیرد و لحظه ای آرام ندارد، با نگاه های کنجکاوش از هر سو ـ تمام عشقش ـ پدرش را می جوید و سکوتِ عمه، سؤال او را بی جواب می گذارد و او باز هم می پرسد: «عمه، بابایم کجاست؟...»

لحظه های بی قرار

این جا خرابه های شام، منزل گاه اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم است. رقیه با اسیران دیگر وارد خرابه می شوند، اما دیگر تاب دوری ندارد. پریشان در جست و جوی پدر است. امشب رقیه، فقط پدر و نوازش های پدر را می خواهد. امشب رقیه علیهاالسلام است و عمه، امشب رقیه علیه السلام است و سر بابا، امشب ملائک آسمان از غم دختر حسین علیه السلام در جوش و خروشند، امشب شب وداع رقیه علیهاالسلام و زینب علیهاالسلام است. او در آغوش عمه، بوی پدر را به یاد می آورد و دستان پر مهر او را احساس می کرد.

گل نازدانه پدر

رقیه ...رقیه نجیب! ای مهتاب شب های الفت حسین! ای مظلوم ترین فریاد خسته! گلِ نازدانه پدر و انیس رنج های عمه!

رقیه... رقیه کوچک! ای یادگار تازیانه های نینوا و سیل سیلی کربلا! دست های کوچکت هنوز بوی نوازش های پدر را می داد، و نگاه های معصوم و چشمان خسته ات، نور امید را به قلب عمه می تاباند.

رقیه... رقیه صبور! بمان، که بی تو گلشن خزان دیده اهل بیت، دیگر بوی بهار را استشمام نخواهد کرد، تو نوگل بهشتی و فرشته زمینی، پس بمان که کمر خمیده عمه، مصیبتی دیگر را تاب نخواهد آورد.

غربتِ خرابه

یا رب امشب چه شبی است. در و دیوار فرو ریخته این خرابه غزل کدامین خداحافظی را می سرایند؟ زینب، این بانوی نور و نافله های نیمه شب، دستی به آسمان دارد و دستی بر سر رقیه؛ بخواب عزیز برادرم!

باز هم رقیه علیهاالسلام و گریه های شبانه، باز هم بهانه بابا و بی قراری هایش، و این بار شامیان چه خوب پاسخ بی قراریِ رقیه علیهاالسلام را می دهند و سر حسین علیه السلام را نزد او می آورند.

آن شب، هیچ کس توان جدا کردن رقیه علیهاالسلام را از سرِ بابا نداشت. تو با سرِ بابا چه گفتی؟ چشم های پدر، کدامین سرود رفتن را برایت خواند که مانند فرشته ای کوچک، از گوشه خرابه تا عرش اعلا پر کشیدی و غربتِ خرابه را برای عمه به جای نهادی.

متاب ای ماه، متاب!

امشب، غم گین ترین ماه، آسمان دنیا را تماشا می کند. آسمان! چه دل گیری امشب، گویی غم مصیبتی به گستردگی زمین، قلبت را می فشرد. امشب فرشته های سیاه پوش، بال در بال هم، فوج فوج به زمین می آیند و ترانه غم می سرایند. در و دیوار خرابه، از اندوه زینب علیهاالسلام ، بر سر و سفیر می کوبند. امشب چشمه های آسمان، از گریه خونین زینب علیهاالسلام ، خون می بارد و چهره زمین از وسعت اندوه، تاریک است. متاب امشب ای ماه، متاب! هیچ می دانی، امشب گیسوان پریشانِ رقیه، به خواب کدامین نوازش رفته است؟ متاب که دردهای آشکار بسیار است. متاب که زخم های بی شمار بسیار است. متاب که دل پر شرار زینب علیهاالسلام به شراره جدایی نازنینی دیگر، در سوز و گداز است. متاب که امشب خرابه شام، از داغ سه ساله گل حسین، تیره ترین خرابه دنیاست. متاب ای ماه، متاب!

آرام نازنین عمه

آرام نازنین عمه! آرام، مبادا شامیان صدای گریه و بی تابی دختر حسین را بشنوند. این خرابه کجا و آغوش گرم و نوازش های مهربان بابا کجا؟ این سر بریده بابا و این دختر کوچک حسین. هر چه می خواهد دل تنگت، بگو. بابا، امشب به مهمانی دلِ بی قرارت آمده، بگو از سیلی خوردن ها و تازیانه ها و آتش خیمه های عصر عاشورا. بگو از درد غربت و محنت غریبی، بگو از صورت های نیلی و اسیری و بیابان های بی رحمی. بگو از بی شرمی یزیدیان و کوفیان سست پیمان و استقبال شامیان، آرام، نازنین عمه! آرام. اکنون تو، به مهمانی بابا می روی. سفر به سلامت!

اندوه هجرت

امشب به وعده گاه نخستین باز می گردی. آن جا پدر و ملائک، به اشتیاق، در انتظار تو هستند. امشب آسمان گرفته و تاریک است و باد خزان غبار مرگ می پاشد. گریه امان اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم را بریده است و عشق از غم این هجران، و اندوه هجرت تو گل تازه شکفته و معطری که در قلب بهار می پژمرد، زار می نالد، آرام و قرار زینب علیهاالسلام ، رفته است. سرانجام آن لحظه فرا رسید و رقیه علیهاالسلام کوچک زینب، از خاک تا افلاک پر کشید.

تو را چه بنامم

تو را چه بنامم، که ناب تر از شبنم های صبح گاه بر گلبرگ تاریخ نشسته ای. تو را چه بسرایم که آوازه برکت و کرامتت، موج وار، همه دل ها را به تلاطم در آورده است. تو را چه بنامم که بیش از سر بهار در آغوش بابا، طعم زندگی را نچشیدی و مانند او، غریبانه از غربت این غریبستان خاکی بار سفر بستی. پس سلام بر تو، روزی که به عالم خاکی گام نهادی و روزی که به افلاک پر کشیدی.

میلاد نوگل امام حسین علیه السلام

امام حسن مجتبی علیه السلام ، به برادرش امام حسین علیه السلام وصیت نمود که با ام اسحاق که همسرش بود وصلت کند. امام حسین علیه السلام به سفارش برادر عمل کرد و ثمره آن ازدواج، دختر نازدانه ای به نام رقیه شد. با تولد حضرت رقیه علیهاالسلام در سال 57 قمری، مدینه نور دیگری گرفت و خانه کوچک امام، گرمای تازه ای یافت. دیری نپایید که ام اسحاق جان به جان آفرین تسلیم کرد و رقیه کوچک از نعمت مادر محروم شد. امام حسین علیه السلام او را در آغوش پر مهر خویش، بزرگ کرد و پیوسته به خواهرش زینب علیهاالسلام سفارش می فرمود که برای رقیه علیهاالسلام مادر باشد و به او محبّت کند.

بی مادری حضرت رقیه علیهاالسلام ، پرستاری های حضرت زینب علیهاالسلام و سفارش های حضرت امام حسین علیه السلام باعث شده بود، پیوندی عمیق، بین حضرت زینب علیهاالسلام و حضرت رقیه علیهاالسلام پدید آید.

رقیه در کربلا

از لحظه ورود کاروان به کربلا، رقیه لحظه ای از پدر جدا نمی شد، شریکِ غم ها و مصیبت های او بود و با دیگر یاران امام از درد تشنگی می سوخت. یکی از افراد سپاه یزید می گوید:

من در میان دو صف لشکر ایستاده بودم، دیدم کودکی از حرم امام حسین علیه السلام بیرون آمد، دوان دوان خود را به امام رسانید، دامن آن حضرت را گرفت و گفت: ای پدر، به من نگاه کن! من تشنه ام. این تقاضای جان سوز آن دختر تشنه کام و شیرین زبان، چون نمکی بر زخم های دل امام بود و او را منقلب کرد، بی اختیار اشک از چشمان اباعبداللّه علیه السلام جاری گردید و با چشمی اشک بار فرمود: «دخترم، رقیه! خداوند تو را سیراب کند؛ زیرا او وکیل و پناه گاه من است.» پس دست کودک را گرفت و او را به خیمه آورد و او را به خواهرانش سپرد و به میدان برگشت.

رقیه و سجاده پدر

گاه سجاده امام حسین علیه السلام ، با دست های کوچک حضرت رقیه علیهاالسلام باز می شد و او به انتظار پدر می نشست تا می آمد و در آن سجاده به نماز می ایستاد و رقیه علیهاالسلام از آن رکوع و سجود امام لذت می برد. در کربلا نیز رقیه علیهاالسلام ، هر بار هنگام نماز، سجاده امام را می گشود. ظهر عاشورا به عادت همیشگی منتظر بابا بود، ولی پس از مدتی، شمر وارد خیمه شد و رقیه علیهاالسلام را کنار سجاده پدر دید که سراغ او را می گرفت، آن ملعون نیز جواب این سؤال را با سیلی محکمی که به صورت کوچک او نواخت، پاسخ گفت.

رقیه در راه شام

کاروان کربلا، از کوفه راهی شام شد، همان کاروانی که اهل بیت پیامبر بودند و به اسیری از کربلا آورده شده بودند، در بین راه که سختی و مشکلات بر رقیه کوچک فشار آورده بود، شروع به گریه و ناله کرد. یکی از دشمنان چون آن فریاد و ضجه را شنید، به رقیه علیهاالسلام گفت: ای کنیز، ساکت باش؛ زیرا این با گریه تو ناراحت می شوم. آن حضرت بیشتر اشک ریخت، بار دیگر آن نامرد گفت: ای دختر خارجی، ساکت باش. حرف های زجر دهنده آن مرد، قلب رقیه علیهاالسلام را شکست، رو به سر پدر فرمود: ای پدر! تو را از روی ستم و دشمنی کشتند و نام خارجی را هم بر تو گذاردند، پس از این جمله ها، آن دشمن خدا، غضب کرد و با عصبانیت رقیه را از روی شتر بر زمین انداخت.

رقیه در خرابه شام

بعد از ورود اهل بیت امام حسین علیه السلام به شام، آنان را در خرابه ای نزدیک کاخ سبز یزید جای دادند. روزها آفتاب و شب ها، سرما به شدت آنان را اذیت می کرد. علاوه بر آن، نگاه مردم شام که به تماشای خرابه نشینان می آمدند، داغی جان سوز بود. روزی حضرت رقیه علیهاالسلام ، به جمع شامیان که در حال برگشتن به خانه های خود بودند، اشاره کرد و ناله ای دردناک از دل برآورد و به عمه اش گفت: ای عمه، اینان کجا می روند؟ آن حضرت فرمود: ای نور چشمم اینان ره سپار خانه و کاشانه خود هستند. رقیه گفت: عمه جان مگر ما خانه نداریم، و زینب علیهاالسلام فرمود: نه، ما در این جا غریبه هستیم و خانه ای نداریم، خانه ما در مدینه است. با شنیدن این سخن، صدای ناله و گریه رقیه بلند شد.

رقیه و خواب پدر

سختی های اسارت، رقیه علیهاالسلام را به شدت می رنجاند و او یک سره بهانه بابا را می گرفت، شبی در خرابه شام و در خواب، پدر را دید، چون از خواب برخاست و چشم گشود، خود را در خرابه یافت و از پدر نشانی ندید. از عمه سراغ پدر را گرفت و زینب علیهاالسلام بسیار گریه کرد و رقیه علیهاالسلام نیز با عمه گریست. آن شب باز صدای عزاداری زنان اهل بیت بلند شد؛ مجلسی که نوحه سرایش رقیه علیهاالسلام بود. از سر و صدای اهل بیت، یزید از خواب بیدار شد و پرسید چه خبر است؟ به او خبر دادند که کودکی سراغ پدرش را گرفته است. یزید دستوری داد، سر پدرش را برای او ببرند.

این دستور یزید نشان از رذالت و شقاوت طینت او بود و برگی دیگر از دفتر مظلومیت های بی شمار اهل بیت را گشود.

پرواز به سوی پدر

وقتی به دستور یزید، سر پدر را برای رقیه علیهاالسلام آوردند، رقیه سر را در بغل گرفت و عقده های دل را باز کرد و هر چه می خواست با سر بابا گفت. آن شب رقیه علیهاالسلام ، گم شده خود را یافته بود، اما بی نوازش و آغوش گرم. پس لب هایش را بر لب های بابا گذاشت و آن قدر گریست تا جان به جان آفرین تسلیم کرد. پشت خمیده زینب علیهاالسلام شکست، رو به سر برادر فرمود: آغوش بگشا که امانتت را باز گرداندم. دیگر کسی ناله های شبانه رقیه علیهاالسلام را در فراق پدر نشنید.

وداع زینب علیهاالسلام با رقیه علیهاالسلام

وقتی کاروان اسیران کربلا، به مدینه بر می گشت، غمی جان کاه وجود زینب علیهاالسلام را می آزرد؛ چگونه از خرابه و شام دل بکند؟ نو گلی از بوستان حسین علیه السلام در این خرابه آرمیده، شام بوی رقیه علیهاالسلام را می دهد، رقیه ای که یادگار برادر بود و نازدانه پدر و در دست زینب علیهاالسلام امانت. زینب علیهاالسلام بی رقیه چگونه به کربلا و مدینه وارد شود؟ غم سراسر شام را گرفته و گریه ها، باز هم سکوت شهر را در هم شکسته است.

راز دل با پدر

هنگامی که در خرابه شام، سر پدر را نزد رقیه علیهاالسلام آوردند، آن دختر کوچک بسیار گریست و سخنانی بر زبان آورد که شیون اهل بیت علیه السلام را بلند کرد و آتش بر دل زینب علیهاالسلام نشاند:

پدر جان! کدام سنگ دلی سرت را برید و محاسن تو را به خون پاکت خضاب کرد؟

پدر جان! چه کسی مرا در کودکی یتیم کرد؟ پس از مادر از غم فراق او به دامان تو پناه می آوردم و محبت او را در چشم های تو سراغ می گرفتم، اکنون پس از تو به دامان که پناه برم؟

پدر جان! پس از تو چه کسی نگهبان دختر کوچکت خواهد بود، تا این نهال نو پا به بار بنشیند؟

پدر جان! پس از تو چه کسی غم خوار چشم های گریان من خواهد بود؟

پدر جان! در کربلا، مرا تازیانه زدند، خیمه ها را سوزاندند، طناب بر گردن ما انداختند و بر شتر بی حجاز سوار کردند و ما را اسیران از کوفه به شام آوردند.

شام، حرم یادگار حسین علیه السلام

رقیه کوچک و یادگار حسین علیه السلام ، پس از رحلت در خرابه شام، همان جا مدفون گردید، کم کم مقبره ای به روی قبر بی چراغ او ساخته شد و بارگاهی برای عاشقان شد. حرمش، میعادگاه عاشقان دل سوخته اباعبداللّه است. بوی حسین، از هر گوشه اش روح و جان را می نوازد. نیازمندان، دست حاجت به سویش دراز می کنند و خسته دلان بار سنگین دل را در کنار او می گشایند. زیارت حرم و بارگاهش آرزوی هر دل داده ای است.

شهادت حضرت رقیه در سروده شاعران

سوختم ز آتش هجر تو پدر تب کردم	روز خود را به چه روزی بنگر شب کردم
تازیانه چو عدو بر سر و رویم می زد	ناامید از همه کس روی به زینب علیهاالسلام کردم

* * *

اشک یتیم

ای عمه بیا تا که غریبانه بگرییم	رو از وطن و خانه، به ویرانه بگرییم
پژمرد گل روی تو از تابش خورشید	در سایه نشینیم و به جانانه بگرییم
لبریز شرای عمه دگر کاسه صبرم	بر حال تو و این دل ویرانه بگرییم
نومید ز دیدار پدر گشته دل من	بنشین به کنارم، پریشانه بگرییم
گردیم چو پروانه به گرد سر معشوق	چون شمع در این گوشه کاشانه بگرییم
این عقده مرا می کشد ای عمه	پیش نظر مردم بیگانه بگرییم

یا حسین

keshvarshahi — Sun, 27 Nov 2011 21:23:20 GMT